|
|
|
<< powrót |
|
 Fauna
Puszcza Białowieska, której fauna liczy blisko
11 tysięcy gatunków, słynie przede wszystkim z odrodzonego stada
największego z europejskich ssaków Europy – żubra (bison bonasus)... |
|
|
Ssaki
Puszcza Białowieska,
której fauna liczy blisko 11 tysięcy gatunków, słynie przede
wszystkim z odrodzonego stada największego z europejskich ssaków
Europy – żubra (bison bonasus).
Dziś żubr jest symbolem i zwierzęciem herbowym parku. Jest też jedną
z głównych atrakcji przyciągającym turystów do puszczy.
Przed wiekami ssaki te zamieszkiwały niemal całą Europę. Na początku
ubiegłego wieku ich pogłowie znacznie się obniżyło, a w roku 1919
zabito w puszczy ostatniego żubra. Od tego momentu rozpoczęła się
walka o jego restytucje.
Na początku z inicjatywy profesora Jana Sztolcmana w 1923 roku
powstało Międzynarodowe Towarzystwo Ochrony Żubra. Rok później
wyliczono, że na świecie pozostały jeszcze 54 osobniki tego gatunku.
Pierwsze z nich przetransportowano do Białowieży jesienią 1929 roku
umieszczając je w specjalnych zagrodach.. Do wybuchu wojny
białowieskie stado liczyło 16 sztuk.
Po wojnie kontynuowano proces odrodzenia żubrów i w 1952 roku
pierwsze z nich wypuszczono na wolność. Pięć lat później odnotowano
pierwsze narodziny żubra na wolności. O tego czasu białowieskie
stado powiększyło się do ponad 250. Jeśli dodać do tego około 300
osobników żyjących po białoruskiej stronie granicy to wyłania się w
tym miejscu największe skupisko tego gatunku na świecie.
Skupiska żubrów można spotkać dziś na terenie całej puszczy.
Największe z nich występują w zimie (nawet do 100 osobników), kiedy
są dokarmiane w specjalnie do tego przeznaczonych paśnikach. Wiosną
te większe z reguły stada rozbijają się na grupy liczące około 20
sztuk. W maju i czerwcu mają miejsce narodziny cieląt. Okres rui to
koniec lata kiedy byki włączają się do stada i wtedy często dochodzi
do walk o żubrzyce.
Dorastające byki mniej więcej po skończeniu 4 lat odłączają się do
stada i zakładają nowe grupy od 2 do 6 osobników. Stada żubrów
wędrują najczęściej w promieniu 10 kilometrów. Stad mieszanych nie
spotyka się praktycznie poza terenem puszczy.
Żubr to zwierze imponujących rozmiarów. Dorosły byk osiąga wagę
jednej tony. Jego wysokość często przekracza 180 a długość 280
centymetrów. Pędzący żubr jest w stanie rozwinąć prędkość nawet do
60 kilometrów na godzinę. Widziano żubry przeskakujące ogrodzenie
dwumetrowej wysokości.
Z największych ssaków zamieszkujących puszczę oprócz żubrów należy
wymienić łosie (Alces alces ), dziki (Sus scrofa) i jelenie (Cereus
elaphus), rzadziej wilki (Canis lupus) i rysie (Felis lynx).
|
|
|
Ptaki
Puszcza Białowieska jest też rajem dla ornitologów. Swoje gniazda
zakłada tu 120 gatunków ptaków z 228 gatunków jakie tu
zaobserwowano. Na szczególna uwagę zasługują tu drapieżniki m.in.
orlik krzykliwy (Aquila pomarina), orzeł przedni (Aquila chrysaetos)
czy gadożer (Circaetus gallicus). Gnieździ się też tu 8 gatunków sów
m.in. puchacz (Bubo bubo), sowa błotna (Asio flammeus), sóweczka
(Glaucidium passerinum). Widziano też niezwykle rzadkiego puszczyka
mszarnego (Strix nebulosa). Na terenie puszczy stosunkowo liczne są
gatunki ptaków charakterystyczne dla terenów pierwotnych jak bagna
czy torfowiska. Występują tu m.in. żuraw (Grus grus), bocian czarny
(Ciconia nigra), wodniczka (Acrocephalus paludicola), cietrzew
(Lyrarus tetrix), orzechówka (Nucifraga caryocacactes), dziwonia
(Carpodacus erythrinus) i wiele innych.
|
|
|
Gady, płazy i ryby
Najmniej liczną grupą kręgowców są gady, reprezentowane przez
zaledwie 7 gatunków. Trudno jest obecnie mówić o pospolitych gatunkach gadów, niemniej najbardziej rozpowszechnionymi gatunkami w
Puszczy są jaszczurka zwinka i zaskroniec, na dalszych miejscach
należałoby umieścić padalca, żmiję i jaszczurkę żyworodną. Bardzo
nieliczne w Puszczy są żółw błotny i gniewosz.
Nieco liczniejszą gatunkowo grupą są płazy - zwierzęta wciąż dość
pospolite, ale wykazujące tendencję do zmniejszania liczebności
populacji i zanikania gatunków. Najlepszym przykładem tego procesu w
Puszczy Białowieskiej jest kumak nizinny. W przeszłości dość
pospolity nawet na polanach położonych wewnątrz kompleksu leśnego,
pod koniec lat 90-tych XX wieku został stwierdzony na zale dwie paru
stanowiskach położonych na obrzeżu Puszczy. Oprócz kumaka w masywie
leśnym Puszczy Białowieskiej są spotykane: rzekotka drzewna,
grzebiuszka ziemna, ropucha szara, zielona i paskówka, żaba trawna,
moczarowa, jeziorkowa i wodna oraz dwa gatunki traszek: zwyczajna i
grzebieniasta.
Mało liczną grupą systematyczną w Puszczy są również ryby. Rzeki
puszczańskie są raczej niewielkie, a ze względu na małe nachylenie
terenu toczą swe wody bardzo leniwie, co w sposób naturalny
ogranicza możliwości rozwoju i bytowania bardzo wielu gatunków ryb.
Nie ma tu też dużych zbiorników wodnych. W wodach puszczańskich
dotychczas stwierdzono obecność 32 gatunków ryb i smoczkoustych (3
gatunki minogów). W przypadku tej grupy zwierząt wydaje się, że jest
to już prawie kompletna fauna wód tego masywu leśnego. |
 |
|
Fauna Puszczy Białowieskiej
fot. Mateusz Szymura,
Ireneusz Zacharewicz |
|
|
|
