|
|
|
<< powrót |
|
 Flora
Puszcza Bia³owieska pod wzglêdem bogactwa szaty
ro¶linnej nale¿y do najcenniejszych miejsc w Europie. Posiada cechy
nizinnego lasu pierwotnego jakiego w innych miejscach na kontynencie
ju¿ nie ma.... |
 |
Najwiêkszy wp³yw na
sk³ad gatunkowy zespo³ów ro¶linnych porastaj±cych dany teren ma
wilgotno¶æ i typ gleby (te cechy decyduj± o ¿yzno¶ci siedliska).
Zale¿no¶æ ta jest bardzo silna w przypadku obu omawianych cech.
Zupe³nie inny sk³ad gatunkowy bêd± mia³y lasy na glebie ¿yznej, a
inny na ubogiej o tym samym uwilgotnieniu. Odmienny bêdzie te¿ sk³ad
gatunkowy lasów przy zbli¿onej ¿yzno¶ci gleby w ró¿nych warunkach
uwilgotnienia.
W wielu miejscach Puszczy Bia³owieskiej wci±¿ jeszcze zachowa³a siê
naturalna mozaika zbiorowisk ro¶linnych. Najbardziej
charakterystyczny i schematyczny jest uk³ad zbiorowisk le¶nych w
dolinach cieków wodnych. Naj³atwiej to zauwa¿yæ id±c prostopadle do
osi rzeki lub strumienia. Oddalaj±c siê od brzegów rzeki, w miarê
podnoszenia siê terenu, kolejno wystêpuj±: ³êg, gr±d (pocz±wszy od
wariantu wilgotnego po warianty mniej uwilgocone), bór mieszany, a¿
w warunkach ekstremalnego przesuszenia, na glebach piaszczystych
dojdziemy do boru sosnowego. Ten do¶æ przejrzysty uk³ad zaburzony
jest przez bezodp³ywowe zag³êbienia terenu o nieprzepuszczalnym
pod³o¿u. W nich, w warunkach silnego i bardzo zmiennego
uwilgotnienia rozwija siê ols, a przy sta³ym silnym uwodnieniu -
torfowisko wysokie, na którym z kolei mo¿e rozwin±æ siê bór
bagienny.
Spo¶ród ro¶lin Puszczy Bia³owieskiej najliczniejsz± grup± s± ro¶liny
naczyniowe - jest ich nieco ponad tysi±c gatunków. W tym 19 gatunków
to paprocie, 6 - wid³aki, 7 - skrzypy, 54 gatunki reprezentuje
w±trobowce , a nieco ponad 200 gatunków - mchy. Wiele gatunków
mszaków i porostów, które w przesz³o¶ci by³y najprawdopodobniej
szeroko rozprzestrzenione przetrwa³y jedynie w takich miejscach jak
Puszcza. Mo¿na je spotkaæ tylko tam, gdzie las zachowa³ swoj±
pierwotno¶æ, a uk³ad warunków przyrodniczych i gospodarka ludzka (a
raczej jej brak) umo¿liwi³y ich przetrwanie. Wiêkszo¶æ z nich jest
zwi±zana z martwym drewnem lub z pniami, konarami i kor± starych
drzew. W³a¶nie ich obecno¶æ stanowi o unikatowo¶ci Puszczy, bêd±c
jednocze¶nie miernikiem stopnia zachowania jej zasobów naturalnych.
Oprócz pojedynczych gatunków ro¶lin w Puszczy zachowa³y siê równie¿
rzadkie gdzie indziej zespo³y ro¶linne. Spo¶ród nich na wymienienie
zas³uguje przede wszystkim ¶wierczyna na torfie - bardzo rzadko w
Polsce spotykane zbiorowisko le¶ne. Charakterystycznym rysem
¶wierczyny na torfie jest wyra¼na dominacja ¶wierka w drzewostanie,
prawie zupe³ny brak li¶ciastych gatunków drzew oraz wystêpowanie w
runie, w¶ród bardzo bogatego kobierca mchów torfowców tak rzadkich
ro¶lin jak listera sercowata czy ¿urawina drobnolistna.
Flora ro¶lin naczyniowych Puszczy Bia³owieskiej jest stosunkowo
dobrze poznana, choæ nie oznacza to, ¿e ich lista gatunkowa jest ju¿
zamkniêta. Mimo zwarto¶ci masywu le¶nego na 1070 gatunków
stwierdzonych tu ro¶lin naczyniowych jedynie 664 mo¿na uznaæ za
sk³adniki naturalne ekosystemów le¶nych Puszczy. Pozosta³e, to
gatunki, które wesz³y do Puszczy po stworzeniu im w³a¶ciwych
¶rodowisk ¿ycia przez cz³owieka. Takich gatunków jest ju¿ 353 i
nadal przychodz± coraz nowe. Niektóre gatunki uznane ju¿ za wymar³e
mog± okazaæ siê wci±¿ obecnymi. Przyk³adem gatunków ro¶lin
znajdowanych skrajnie rzadko mo¿e byæ storczyk storzan bezlistny
stwierdzony w Puszczy na podstawie pojedynczych obserwacji w latach:
1888, 1889, 1925, 1930 i 1996.
Do najliczniejszych rodzin ro¶lin naczyniowych w Puszczy
Bia³owieskiej nale¿±:
- z³o¿one ( Compositae ) - 108 gatunków,
- trawy ( Graminae ) - 85
- turzycowate ( Cyperaceae ) - 66
- ró¿owate ( Rosaceae ) - 59
- motylkowate ( Papilionaceae ) - 54
- go¼dzikowate ( Caryophyllaceae ) - 43
- trêdownikowate ( Scrophulariaceae ) - 41
- wargowe ( Labiateae ) - 41
- krzy¿owe ( Crucifereae ) - 40
- jaskrowate ( Ranunculaceae ) - 35
- baldaszkowate ( Umbelifereae ) - 32
- storczykowate ( Orchidaceae ) - 24
- rdestowate ( Polygonaceae ) - 24
W¶ród ro¶lin naczyniowych Puszczy jest 96 gatunków o zdrewnia³ych
pêdach:
drzewa - 26 gatunków, krzewy - 55 i krzewinki - 14.
Podane liczby zawieraj± równie¿ gatunki z ró¿nych wzglêdów w±tpliwe
(agrest i dzika jab³oñ, brzoza karpacka i topola czarna) oraz
wymar³e (cis).
|
|
|
|
Flora Puszczy Bia³owieskiej
- ro¶liny wiosenne
|
|
